### شکست حزبالله: آیا ایدئولوژی یا ضعفهای عملیاتی باعث آن شده است؟
در سال ۲۰۲۵، نواف موسوی، یکی از رهبران باقیمانده حزبالله، در یک مصاحبه تلویزیونی با شبکه المیادین به دلایل شکست سخت این گروه در جنگ با اسرائیل پرداخت. موسوی به مشکلات عملیاتی و امنیتی حزبالله و تأثیر از دست دادن فرماندهان نظامی مانند عماد مغنیه (۲۰۰۸) و مصطفی بدرالدین (۲۰۱۶) اشاره کرد.
با این حال، متخصصان به دلایل اصلی شکست نظامی حزبالله اشاره میکنند، که شامل غرور ایدئولوژیک و وابستگی استراتژیک این گروه به ایران است. دانشکده روابط بینالملل دانشگاه جرج تاون در مقالهای به این موضوع پرداخته است.
### ایران و حزبالله: یک اتحاد دولبه
حزبالله یک حزب سیاسی-نظامی در لبنان است که علیرغم ساختار محلی، ایدئولوژیاش از فلسفه جمهوری اسلامی ایران الهام گرفته است. ایران نقش کلیدی در همبستگی حزبالله در دهه ۱۹۸۰ داشت و این گروه از رهبری ایران پشتیبانی میکند.
ایدئولوژی حزبالله در مانیفستهای ۱۹۸۵ و ۲۰۰۹ و بیانیههای رهبران آن تکرار شده است. این ایدئولوژی بر اساس مفهوم «ولایت فقیه» شکل گرفته که تمام اختیارات سیاسی و مذهبی را به رهبر ایران منتقل میکند. پژوهشگران اعتقاد دارند که بدون «ولایت فقیه»، حزبالله به یک جسد بیجان تبدیل میشود.
هیچ شکی نیست که هدف اصلی حزبالله، نابودی اسرائیل و آزادسازی بیتالمقدس است، اهدافی که با گفتمان رسمی ایران همسو هستند. مانند تهران، حزبالله هم مبارزه با اسرائیل را یک اصل تغییرناپذیر میداند و هیچ نشانهای از همزیستی بارJT ندارد.
### غرور ایدئولوژیک و تован استقامت اسرائیل
این دشمنی سرسختانه با اسرائیل برای ایران و حزبالله مزایایی نیز داشته است، از جمله جذب حمایتها. با این حال، غرور ایدئولوژیک وارد عمل میشود: هر دو چندین بار توان و استقامت اسرائیل را دستکم گرفتهاند. سید حسن نصرالله، دبیر کل سابق حزبالله، به این مسئله اشاره کرد: «اسرائیل سستتر از تار عنکبوت است.»
حسن نصرالله در پی خروج اسرائیل از جنوب لبنان در سال ۲۰۰۰ میلادی گفت: «این اسرائیل، با تمام تسلیحات هستهای و پیشرفتهترین جنگندههایش، سستتر از تار عنکبوت است. جامعه اسرائیل از جنگ خسته شده و توان تحمل یک درگیری خونین را ندارد.»
### قدرت اسرائیل: تهدید امنیتی حیاتی
اسرائیل جنگ با ایران، حزبالله و حماس را یک تهدید امنیتی حیاتی میشناسد و برای دفاع از خود مصمم است. این اراده با برخی از پیشرفتهترین قابلیتهای نظامی و اطلاعاتی جهان همراه است. بودجه سالانه ارتش اسرائیل حدود ۲۵ میلیارد دلار است، که بیش از کل هزینههای نظامی ایران و چندین کشور عربی است. ارتش اسرائیل در جنگهای اخیر نیز حزبالله و حماس را بهشدت تضعیف کرده است.
### گزینههای نظامی حزبالله
در اکتبر ۲۰۲۴، حزبالله به جنگ اسرائیل با حماس واکنش نشان داد، اما بهگونهای که مطابق خواست ایران بود. ایران با نگهداشتن تنشها در مرحله قابل کنترل، نقش حزبالله را بهشدت محدود کرد. این تصمیم برای حفظ قدرت بازدارندگی حزبالله در برابر اسرائیل گرفته شد، اما در واقع ضربه بزرگی به متحد لبنانی خود وارد کرد.
### پیامدها و آینده حزبالله
این وضعیت فرصتی تاریخی را برای آمریکا و قدرتهای دیگری که به دنبال کاهش نفوذ ایران در لبنان و منطقه هستند، فراهم کرده است. چالش اصلی این است که چگونه میتوان حزبالله را وادار به کنار گذاشتن سلاحهایش کرد، بدون اینکه لبنان دچار بحران سیاسی یا جنگ فرقهای شود.
نقطه شروع این تلاش، تقویت این استدلال است که تنها دولت و ارتش لبنان و نه حزبالله یا هیچ گروه دیگری باید مسئولیت تأمین امنیت کشور را بر عهده داشته باشند. این امر بدون حمایت آمریکا امکانپذیر نیست. واشینگتن باید بهطور قابلتوجهی توانمندیهای ارتش لبنان را افزایش دهد تا این کشور بتواند بهطور مستقل از مرزهای جنوبی و شمالی خود محافظت کند.
با یک ارتش تقویتشده، اصلاحطلبان لبنانی میتوانند مدل شکستخورده مقاومت حزبالله را به چالش بکشند؛ مدلی که تاکنون چیزی جز ویرانی برای لبنان به همراه نداشته است.